Urgente transities

Meer veerkracht voor onze samenleving



Bijdragen aan transities


De politiek slaagt er al decennia niet in om een positieve wending te geven aan de genoemde kwetsbaarheden en maatschappelijke vraagstukken. Toch is actie vanuit de politiek wel noodzakelijk, bijvoorbeeld in regelgeving rond economische aspecten, belasting op vervuiling en gelijkwaardige behandeling van groepen in de samenleving. Zie een Verkiezingenwijzer voor de bijdragen van partijen.

Wachten op politieke actie gaat echter onvoldoende opleveren. De vraag is daarom welke bijdrage wij kunnen leveren, als burgers en vanuit de bedrijven en instellingen waar we werkzaam zijn.


 Burgers

  • Gedrag, consumptie
    Je kunt proberen minder te vliegen/reizen, energie te besparen en over te gaan op meer duurzame energie, minder plastic (verpakking) aan te schaffen, meer biologisch geteelde producten, en ja, minder vlees...
    Tevens draagt het zeer bij als we besluiten geen producten meer te kopen van bedrijven die ernstig vervuilend zijn of anderszins een negatieve maatschappelijke bijdrage leveren.
    Zie ook: 'groene groei is illusie'
  • Burgerinitiatieven
    Kijk in jouw regio wat beter kan, en probeer met anderen (en steun van overheden) initiatieven te nemen voor verbetering. Participeer in de bevordering van inclusiviteit.
  • Deelnemen aan coöperaties 
    Coöperaties worden bestuurd door de deelnemers zelf. We zien inmiddels grote aantallen coöperaties, bijvoorbeeld energie-, zorg-, gebiedscoöperaties en broodfondsen
  • Bedrijven en instellingen aanzetten tot actie
    Begin of draag bij aan de interne discussie over maatschappelijke waarde in het bedrijf of de instelling waar je werkt of bij betrokken bent. Je werkt zo'n 80.000 uur in je leven, wat kan en wil je in die tijd bijdragen?
  • De politiek aanzetten tot actie
    Zoals aangegeven lukt het de Nederlandse politiek te minimaal om stevige actie te nemen op de eerder benoemde kwetsbaarheden. Probeer daarom druk uit te oefenen, bijvoorbeeld via social media, je netwerk of direct. Zie enkele mogelijkheden voor de landelijke en lokale politiek.
  • Hierover communiceren en dialoog voeren met anderen
    Probeer anderen in je netwerk te interesseren voor deze vragen. Neem deel aan de talrijke lezingen en discussies die al door diverse platforms georganiseerd worden.


Volgens onderzoek neemt inmiddels > 1 mln burgers hieraan deel

 Bedrijven en instellingen

  • Duurzaamheid realiseren
    Oriënteer je als bedrijf op de SDG's en ga na wat jouw 'voetafdruk' is. Zet dan steeds stappen in de richting van een neutrale voetafdruk.
  • Maatschappelijke waarde voorop stellen
    Een neutrale voetafdruk is een goed begin, maar maatschappelijke waarde leveren betekent dat je juist een positieve bijdrage levert. Het gaat dan niet alleen om ecologische vragen, maar ook over bijvoorbeeld sociale vragen als inclusiviteit.
  • Balans realiseren tussen Welvaart, Welzijn en Welbevinden
    Met deze balans verbeter je zowel de maatschappelijke bijdrage (welzijn) als de omstandigheden en motivatie van zowel klanten, cliënten, ...  als werknemers (welbevinden, zingeving).
  • Meer ruimte bieden voor professionals
    Geef de professionals meer ruimte om hun werk te doen en daarmee meer tijd om aandacht te besteden aan het realiseren van waarde voor klanten. Oriënteer je op een meer 'Rijnlandse' organisatie. Zorg voor een adequate beloning voor de mensen in de frontlinie.
  • Economische kwetsbaarheid reduceren
    De Corona-crisis zal zeker niet de laatste economisch moeizame periode zijn. Het draagvlak voor overheidssteun aan (grote) bedrijven was al beperkt en zal zeker niet groter worden. Interessant is dat juist familiebedrijven al vele crisissen hebben doorstaan, door flinke reserves aan te houden en zo nodig bij te dragen vanuit eigenaren/aandeelhouders. Dat willen we dus voor alle bedrijven realiseren.
  • Via brancheverenigingen en werkgeversverenigingen de politiek aanzetten tot actie
    Individueel heb je als bedrijf of instelling waarschijnlijk niet veel invloed op de politiek, maar via onze branche- en werkgeversverenigingen valt zeker invloed uit te oefenen.
  • Hierover communiceren en dialoog voeren met anderen
    Probeer anderen in je netwerk te interesseren voor deze vragen. Start de discussie binnen je branche- of werkgeversvereniging. Neem deel aan de talrijke lezingen en discussies die al door diverse platforms georganiseerd worden. Vraag advies aan mensen die je hiermee kunnen helpen.

    Volgens onderzoek behoort < 5% tot de transformatieve bedrijven (DRIFT)



Bijdrage vanuit het onderwijs

Het is van belang dat kinderen in het primair en voortgezet onderwijs bewust gemaakt worden van de noodzakelijke transities. Ten dele gebeurt dat ook, maar bijvoorbeeld de inspectie geeft aan dat dit nog meer aan de orde moet zijn.

Het hoger onderwijs kan e
en aanzienlijke bijdrage leveren. Dat benoemt bijvoorbeeld de Vereniging Hogescholen in haar strategische agenda.
“Deze ontwikkelingen vragen om maatschappelijke antwoorden, ook van hogescholen. Voor ons ligt de focus op de voorbereiding van onze studenten op hun toekomstige loopbaan en de bijdrage die zij daarmee leveren aan het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken”. 
“Als hogescholen zullen we ons moeten omvormen tot krachtige netwerkorganisaties die van buiten naar binnen werken en focussen op maatschappelijke ontwikkelingen en de ontwikkeling van de arbeidsmarkt.  (…) De hogescholen kiezen voor een actieve rol in de versterking van de economische en maatschappelijke vitaliteit van hun regio”


Het betekent dat studenten gaan werken aan regionale en (inter)nationale vraagstukken. Hogescholen en universiteiten experimenteren 
al met bijvoorbeeld 'fieldlabs', vaak in keuzevakken en minoren. Dat zijn goede initiatieven. Het doel moet wel blijven om dit integraal, in de hele studie, zo vorm te gaan geven. Dat maakt vakinhoud niet minder belangrijk, maar plaatst het in een ‘waardevolle’ context.

Opbrengst
Een hogeschool of universiteit die maatschappelijke vraagstukken integraal onderdeel maakt van onderwijs en onderzoek, realiseert een aanzienlijke impact in haar regio. 'Waardevol Hoger Onderwijs' heeft de regio, studenten, medewerkers en instelling veel te bieden.

  • Een relevante maatschappelijke bijdrage, rol en positie. Als alle studenten vrijwel continu werken aan actuele (regionale) vraagstukken, levert dit een zeer grote maatschappelijke en innovatieve bijdrage;
  • Een samenwerking die waarde genereert, met diverse stakeholders in de regio. In die samenwerking ontwikkelen de studenten zich, en wordt nieuwe kennis geproduceerd. Partners dragen actief bij aan onderwijs en onderzoek;
  • Een 'zinvolle' beleving van studie en werk bij huidige studenten en werknemers, meer belangstelling van toekomstige studenten en werknemers